Lista tych gatunków została opublikowana w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 lutego 2002r. w sprawie zezwoleń na przewożenie przez granicę państwa określonych roślin i zwierząt. Jest to powtórzenie obowiązującej listy gatunków wymienionych w załącznikach do Konwencji Waszyngtońskiej. Minister Środowiska nie ma uprawnień do dowolnej zmiany listy tych gatunków. Innych rozwiązań prawnych w zakresie rejestracji gatunków objętych przepisami Konwencji Waszyngtońskiej (CITES) Minister Środowiska nie był zobowiązany wydać i nie wydał.

Ustawa mówi, iż od dnia, w którym wejdzie w życie rozporządzenie, o którym mowa powyżej, każdy właściciel zobowiązany jest zgłosić ich posiadanie w ciągu 18 miesięcy. Rozporządzenie weszło w życie 1 maja 2002 roku, co oznacza, iż obowiązek rejestracji upływa 2 listopada 2003 roku. Każde nowe wwiezienie przez granicę państwa okazu gatunku ginącego bądź zagrożonego, objętego przepisami Konwencji, wymaga specjalnej zgody ministra środowiska (tzw. CITES) oraz konieczności zgłoszenia posiadania w starostwie w ciągu 14 dni. Śmierć zwierzęcia lub obumarcie rośliny należy również zgłosić w starostwie w ciągu 14 dni - w celu wyrejestrowania. 

Konwencja Waszyngtońska podaje wykaz wszystkich gatunków ginących i zagrożonych wyginięciem, a nie tylko egzotycznych - jak błędnie podano. Na liście tej znajduje się np. ryś i wilk, a więc nasze rodzime gatunki. Nie dotyczy to również sztucznie rozmnażanych okazów odmian uprawnych (tzw.kultywarów), w tym pochodzącego z hodowli, cytowanego jako przykład fiołka alpejskiego (Cyclamen persicum).* 

Konieczność rejestracji wynika przede wszystkim z konieczności przestrzegania prawa międzynarodowego, umożliwienia kontroli przestrzegania ochrony gatunków objętych tych prawem. Kolejnym aspektem jest fakt, iż bezprawnie wwożone, które uciekają, bądź są wypuszczane na wolność zwierzęta z prywatnych hodowli stanowią śmiertelne zagrożenie dla rodzimej przyrody. Przykłady jenota czy norki amerykańskiej, które dziesiątkują drobne zwierzęta i ptactwo w biotopach wodno-błotnych, lub piranii, odławianych w polskich jeziorach, są tego najdobitniejszym dowodem.

Materiały w Polsacie i Super Expressie pominęły również fakt, iż przemyt oraz nielegalny handel gatunkami ginącymi i zagrożonymi należy do najbardziej opłacalnych gałęzi przestępczości na świecie - obok handlu bronią, narkotykami i prostytucją. Wymóg rozeznania się, czy nabywany okaz objęty jest obowiązkiem rejestracji ciąży na kupującym, podobnie jak w przypadku jakiegokolwiek innego zakupu (auta, biżuterii, domu), to przyszły właściciel musi sprawdzić prawo własności i legalności zakupu, czego zaniechanie grozi nabyciem rzeczy nielegalnej, a zatem i groźby oskarżenia o paserstwo.

Konwencja Waszyngtońska faktycznie wymienia wiele setek gatunków ginących i zagrożonych wyginięciem, taka jest bowiem smutna prawda o środowisku niszczonym przez człowieka w skali całego globu. W naukach przyrodniczych naturalną praktyką jest używanie nazw rodzimych gatunków łącznie z nazwami łacińskimi. Łacina traktowana jest w tym przypadku jako fachowy język międzynarodowy, podobnie jak w medycynie. Tym bardziej, że Konwencja Waszyngtońska obowiązuje w 160 państwach. Nie ma takiej praktyki, żeby tłumaczyć takie dokumenty na te wszystkie języki. Jest też oczywiste, dla wszystkich mających pojęcie o naukach przyrodniczych, że żaden urzędnik na świecie nie zna na pamięć pełnego, kilkusetstronicowego wykazu gatunków wymienionych w Konwencji Waszyngtońskiej, nie ma bowiem takiej potrzeby ani praktyki. 

W tej sytuacji całość regulacji w zakresie obowiązku zgłaszania roślin i zwierząt do rejestracji zawiera ustawa z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody, w zapisie jej nowelizacji z dnia 7 grudnia 2000r. Oznacza to, że nie Minister Środowiska określił zakres prowadzenia rejestru, lecz Parlament w powyższej ustawie. Ministerstwo Środowiska w projekcie nowej ustawy o ochronie przyrody przewidziało zmianę dotyczącą gatunków, które należy zgłaszać do rejestru. Obecnie wszystkie gatunki wymienione w Konwencji Waszyngtońskiej podlegają rejestracji, a według projektu ustawy będzie to dotyczyło tylko ssaków, ptaków, gadów i płazów.
 

Piotr Pukos

Rzecznik Prasowy
Ministra Środowiska
Komunikat prasowy pochodzi z strony www.mos.gov.pl.